महाबलीपुरम्‌

ईकडे चेन्नईला बदली झाल्यापासून आमचे दर वीकेंडला कुठे ना कुठे भटकणे चालू आहे. पॉंडेचेरी (खरा उच्चार पुडुचेरी) , क्वीन्सलॅंड थीम पार्क , वेल्लोरचे गोल्डन टेंपल अशी काही चेन्नईच्या आसपासची ठिकाणे पाहून झाली आणि एका रविवारी महाबलीपुरम्‌ पाहून आलो. आपण जरी महाबलीपुरम्‌ असे म्हणत असलो तरी याचा स्थानिक उच्चार ममलापुरम्‌ असा आहे.
महाबलीपुरम्‌ म्हणजे शिल्पकृतींचे गाव आहे. बघावे तिकडे देवदेवतांच्या मोठमोठाल्या शिल्पकृती दिसतात. तिथे कृष्णकुंज म्हणून एक स्थान पल्लवाने तयार केले आहे. कृष्ण जन्मापासून कृष्णाच्या आयुष्यातले महत्त्वाचे प्रसंग जसे की कालिया मर्दन , गोवर्धन पर्वत हातावर उचलून घेणे, पांडवांच्या गुंफा हे सर्व प्रसंग तेथे अखंड अशा दगडामधून कोरून काढले आहेत. त्या अखंड अशा दगडावर एकूण १५३ शिल्पे कोरलेली आहेत. आणि प्रत्येक शिल्प हे कलाकुIMG_0891सरीचा उत्तम नमुना आहे.

कृष्ण याठिकाणी कधीच आला नव्हता पण चित्ररूपाने इकडच्या लोकांना महाभारत समजावण्यासाठी पल्लवाने हे सारे कोरीव काम सुमारे १४०० वर्षांपूर्वी केले आहे. पण पल्लव कोण होते आणि त्यांनी कृष्णकुंज करण्यासाठी याच ठिकाणाची निवड कां केली हे मात्र समजू शकले नाही. ( आमचा गाईड पल्लवाज्‌ म्हणून उल्लेख करत होता, म्हणजे मला तरी असं वाटतंय्‌ की पल्ल्वांच्या अनेक पिढ्यांनी येथे काम केले असावे.) तिथून थोडं पुढे गेल्यावर एक प्रचंड मोठी शिळा आहे , नैसर्गिकरित्या स्वतःला तोलून धरणारी ती शिळा अशा एका टोकावर उभी आहे की जरासा धक्का लागला तर ती कधीही खाली कलंडू शकेल असे वाटते. पण आमच्या गाईडच्या सांगण्यानुसार सात हत्तींनी धक्का मारूनसुध्दा ती शिळा जागची हलली नाही. Balancing चा हा एक नैसर्गिक चमत्कार आहे. या शिळेला म्हणतात ’Krishnas Butter Ball’ !!!!IMG_0900 

तिथेच थोडं पुढे गेलं की दोन शिळा एकमेकांना टेकून तयार झालेली नैसर्गिक गुंफा दिसते. ही होती फॅक्टरी जिथे पल्लवाने कोरीव काम करण्यासाठी हत्यारे तयार केली. मोठमोठाल्या शिळा फोडण्यासाठी डायनॅमो वगैरे न वापरता एक वेगळेच तत्त्व येथे वापरले होते. cropIMG_0909जो दगड फोडायचा आहे, त्यावर छोटे छोटे छेद करून घ्यायचे, त्यामध्ये एका विशिष्ट प्रकारच्या लाकडाचे तुकडे टाकून त्यामध्ये गरम पाणी ओतायचे, त्या गरम पाण्याने लाकूड प्रसरण पावते आणि १५-२० दिवसांत तो दगड फुटतो. हे ऎकतानाच अंगावर काटा आला. आपले पूर्वज काय अफाट बुध्दीमत्तेचे होते नं!! हातात फारशी काही साधने नसताना १४०० वर्षापूर्वी केवळ आम जनतेला माहिती व्हावे म्हणून एवढे कष्ट करून पल्लवांनी या शिल्पकृती तयार केल्या आहेत. मनातून खूप भरून आलं होतं. याच ठिकाणी गंगा नदी आणि शिवशंकराचाही देखावा तयार केला आहे. इंदिरा गांधी महाबलीपुरम्‌ला बर्‍याचदा यायच्या म्हणे!! येथे बकरी आणि हरीण बसलेले एक शिल्प आहे, जे आपल्या पूर्वीच्या १० रु.च्या नोटेवर छापले 

IMG_0897होते, याठिकाणाची स्मृती म्हणून !!. 

याच भागात वेगवेगळया छोट्या गुंफा आहेत, त्यामध्ये विष्णूचे जे दहा अवतार आहेत, त्यापैकी वराह अवतार आणि वामनावतार यामधील काही शिल्पे कोरलेली आहेत. कृष्णकुंज बघून बाहेर पडताना आपण एका भारलेल्या अवस्थेतच असतो. 

सुपारीशिवाय – सुपारी

खूप दिवसांनी ब्लॉगवर आलेय्‌. नाशिक सोडून सध्या आम्ही चेन्नईला स्थायिक झालो आहोत. नवीन ठिकाण, भाषेपासून खाण्यापिण्यापर्यंत सगळं काही नवीन. आम्ही जून महिन्यात चेन्नईला आलो. श्रृतीची शाळा, घर लावणे , नवा परिसर माहित करून घेणे, नव्या ओळखी , नव्या मैत्रिणी , तामिळ भाषेची जुजबी ओळख करून घेणे या सगळ्यात नवी पोस्ट लिहायला जमलेच नाही. अर्थात इकडे आल्यावर भटकंती बरीच झाली आहे. वेल्लोरचे गोल्डन टेंपल , कांचीपुरम्‌ , पॉंडीचेरी, महाबलीपुरम्‌ अशी जवळपासची बरीच ठीकाणं बघून झालीयेत्‌ . त्याबद्द्लची सविस्तर पोस्ट नंतर टाकेन.

आज चक्क मी एक रेसिपी सांगणार आहे. ‘सुपारीशिवाय सुपारी’ म्हणजे सुपारी न वापरता केवळ बडीशेप वगैरे वापरून एक वेगळ्या प्रकारची सुपारी किंवा मुखवास!!! ही मूळ रेसिपी माझ्या आतेसासूबाईंची – कुमुदआत्यांची आहे. त्या यामध्ये कच्ची सुपारी फोडून थोड्या तुपात परतून वापरायच्या. लहान असताना श्रृती ही सुपारी आवडीने खायची. म्हणून मी मूळच्या रेसिपीमधला ‘कच्ची सुपारी’ हा भाग वगळून थोडी रेसिपी modify केली आहे. करायला अगदी सोपी आहे आणि पटकन्‌ होणारी आहे. तेव्हा करून बघा आणि कळवा कशी झालीय्‌ ते !!!

घटक पदार्थ – 

२५० ग्रॅम बडिशेप (जाड किंवा देशी मिळाली तर उत्तम)
५० ग्रॅम सुके खोबरे किसून
५० ग्रॅम ओवा (थोडा जास्त घेतला तरी चालेल)
१०० ग्रॅम जेष्ठ्मध पावडर
४ लवंगा
४ वेलदोडे (सालासकट आख्खे वेलदोडे घ्यावेत)
चमनबहार २ टी स्पून (‘चमनबहार’लाच रोझ पावडर म्हणतात.)
मीठ १ चिमूट

कृती-

१. प्रथम कढई गरम करून त्यात किसलेले खोबरे थोडे कुरकुरीत होईपर्यंत परतून घ्यावे. फार लाल करू नये किंवा जास्त भाजू नये.
२. ते खोबरे ताटात काढून त्याच कढईत बडिशेप भाजून घ्यावी. ती ही फार भाजू नये. फार कुरकुरीत करू नये.
३. त्यातच आता ओवा, लवंगा आणि वेलदोडे घालून थोडे परतावे.
४. आता गॅस बंद करून त्याच कढईत पहिल्यांदा गरम केलेले खोबरे घालून व्यवस्थित मिसळून घ्यावे.
५. हे सर्व मिश्रण पूर्ण गार होऊ द्यावे.
६. हे गार झालेले मिश्रण मिक्सरला फिरवून घ्यावे. थोडेसे भरडच ठेवावे, फार बारिक करू नये.
७. एका मोठ्या भांड्यात हे मिश्रण काढून त्यात मीठ, चमनबहार आणि निम्मी जेष्ठ्मध पावडर घालून चांगले मिसळून घ्यावे.
८. जर गोडीला कमी वाटले तर थोडी थोडी जेष्ठ्मध पावडर घालून चांगले मिसळून घ्यावे.
९. सुपारीशिवाय सुपारी तयार आहे. ही हवाबंद डब्यात साठवावी.

टीप – चमनबहार हे सुवासासाठी वापरतात आणि त्याला साधारण पानमसाल्यासारखी चव असते. आपल्या आवडीप्रमाणे याचे प्रमाण वाढवले तरी चालते. पण खूप जास्त झाले तर थोडी कडवट चव लागू शकते.

 

ई-मेल

थांबा , ई-मेल नावावरून मी तुम्हाला बोगस ई-मेल कशा येतात, या फॉरवर्डेड ई-मेल्सनी कसा वैताग आणलाय किंवा दिलेल्या सेरीजच्या पुढचा नंबर ओळखून अ‍ॅटॅच केलेल्या फाईलमध्ये तुमचे नांव टाका अशा प्रकारच्या कथा सांगून बोअर करणार नाहीय्‌. माझा एक वेगळाच प्रश्न आहे, “I have sent you an e-mail” या वाक्याचं मराठीत भाषांतर तुम्ही काय करता? मी तुला एक मेल पाठवलीय्‌ , मी तुला एक मेल पाठवलाय्‌ की मी तुला एक मेल पाठवलंय्‌ ? आता कसं आहे की कुणी आजकाल ई-मेल असं म्हणत नाही तर फक्त मेल असं म्हणतात कारण मेल म्हणजेच ई-मेल हे आपण गृहीत धरलंय्‌. अगदीच बाय पोस्ट काही पाठवायचं असेल तर आपण कुरिअर करतो नाही कां? असो.
तर माझा प्रश्न असा आहे की ती मेल, तो मेल की ते मेल? झालं कन्फ्यूजन ? पूर्वी माझं याबाबतीत नेहमी कन्फ्यूजन व्हायचं. आम्ही इंजिनियरिंगला असताना मुळात इंटरनेट ही नवीन गोष्ट होती आणि त्यात ई-मेल म्हणजे तर खूपच नवीन. त्यामुळे त्याकाळात ( अगदी सोपं सांगायचं तर १२/१५ वर्षापूर्वी ) ई-मेल अकाउंट असणे ही अभिमानाची बाब होती. (आम्ही तेव्हा ई-मेल अकाउंट म्हणायचो , मेल आय्‌डी नाही) “अय्या, तुझं ई-मेल अकाउंट नाहीय्‌? अगं मग काढ नां, मी तुला ई-मेल पाठवते.” असं कॉलेजात रोज भेटणार्‍या मैत्रिणीला सांगायचो. अर्थात तेव्हा ई-मेल पाठवणं ही फार सोपी गोष्ट नव्हती. कारण तेव्हा घरोघरी इंटरनेट नव्हतं. कॉलेजात फक्त काही वेळापुरतेच इंटरनेट वापरायला परवानगी असायची. मग नेट सर्फिंग करायचे किंवा ई-मेल पाठवायचा ( तेव्हा मी ते पत्र सारखं तो मेल असं म्हणायची, मेल हा ती किंवा ते कसं असेल, तो ‘तो’ च असणार असा मे बी यामागे विचार असेल) तर सायबर कॅफेत जाऊन ताशी ४० रू. द्यावे लागायचे. आजकाल कसे गल्लोगल्ली सायबर कॅफे दिसतात तसे तेव्हा नसायचे. हळूहळू ई-मेल असं म्हणणं मागासलेपणाचं वाटायला लागला त्यापेक्षा नुसतं मेल असं म्हणायला आवडायला लागलं. जर कुणी चुकून ई-मेल असं म्हंट्लं तर कळायचं की ये अभी बच्चा है. तर आम्ही कोल्हापुरात तो मेल असं म्हणायचो. त्यावेळी पुण्यात राहणारी माझी मैत्रिण मला म्हणाली, “वैशाली , मी तुला एक मेल पाठवली होती, मिळाली कां?” बाकी कशाकडे माझं लक्ष न जाता, मैत्रिण ती मेल म्हणाली याकडे जास्त लक्ष गेलं आणि ती ‘पुण्यातली’ मैत्रिण होती. नंतर माझा चाळाच होऊन बसला की बोलताना बाकी सगळे काय म्हणतायत्‌ ती मेल, तो मेल की ते मेल? त्यावेळेस जास्तीत जास्त रेटींग ती मेल ला मिळालं होतं.
त्यावेळेस बहुतेकांची ई-मेल अकाउंटस्‌ ही हॉट्मेल नाहीतर याहूवर असायची. कोणत्या वेबसाईटवर किती जास्त स्पेस मिळते हे पाहून तिथे इ-मेल अकाउंट उघडले जायचे. इंटरनेट सिक्युरिटी किंवा इतर फॅसिलीटीज्‌ जसं की चॅटींग, व्हिडिओ कॉलिंग वगैरे गोष्टी तर कोसों दूर होत्या. माझें सर्वात पहिलं अकाउंट हे युएस्‌ए.नेट वर होते कारण जेव्हा त्यावर ७ जीबी स्पेस मिळत होती, तेव्हा याहू, हॉटमेल वगैरे ५० ते ७० एम्‌बी स्पेस देत होते. आता ते अकाउंट बंद केलंय्‌. आजकाल ई-मेल अकाउंट ओपन करताना स्पेस हा क्रायटेरियाच लागू होत नाही कारण बहुतेक वेबसाईटस्‌वर अमर्यादीत जागा उपलब्ध करून दिलेली असते. सध्या मला तर वाटतंय्‌ की जीमेल आय्‌डी नाही अशी व्यक्ती (अर्थात नेट वापरणार्‍यांपैकी) शोधावी लागेल.
संवाद साधण्याचे साधन म्हणून राजेमहाराजेंच्या काळात कबुतरांना प्रशिक्षण देऊन संदेशाची देवाणघेवाण व्हायची. ब्रिटीशांच्या काळात संदेशाची देवाणघेवाण जलद होण्यासाठी पोस्ट ऑफिस ही संकल्पना आली. मला आठवतंय्‌ माझे आजोबा तर सकाळचा काही वेळ हा पत्र लिहण्यासाठी राखून ठेवायचे. या पोस्ट ऑफिसची जागा कुरियरने कधी घेतली हे कळालेच नाही. १०/१५ वर्षापूर्वी जर काही वस्तू सुरक्षितरित्या आणि जलद पाठवायची असेल तरच कुरियर केले जायचे. नंतर हळूहळू पत्रं, लग्नाची निमंत्रणं ही सुध्दा कुरियर केली जाऊ लागली. इंटरनेट्चा जसा प्रसार झाला आणि लोकांना याची उपयुक्तता पटली तेव्हा तर संदेशाची देवाणघेवाण अतिजलद होण्यासाठी ई-मेल , चॅटींग या गोष्टी वापरल्या जाऊ लागल्या. आजकालच्या लहान मुलांना पोस्ट ऑफिस काय असतं हे माहितच नाहिय्‌. शाळेत EVEच्या फिल्ड व्हिजीट मध्ये त्यांना पोस्ट ऑफिस दाखवले जाते. आता तर सोशल नेटवर्किंग साईट्स्‌ मुळे लोकांना ई-मेल वापरही कमी झालाय्‌. मध्यंतरी मी एका पेपरला वाचलं होतं की जसं पोस्ट हे कालबाह्य झालं आहे तसं येत्या काही वर्षात ई-मेल करणं हे ही कालबाह्य होईल. ऑफिशियल काही कामासाठी मेल वापरले जातील पण व्यक्तिगत संपर्काचे माध्यम म्हणून ई-मेलचा वापर खूपच कमी होईल. याची प्रचिती आत्ताच येऊ लागली आहे. ८/१० वर्षापूर्वी नवरा कामानिमित्त जेव्हा परदेशात जायचा तेव्हा संपर्कात राहण्याचे सर्वात स्वस्त माध्यम ई-मेल हेच होते. नंतर स्काईप आलं आणि सगळं चित्रच बदलून गेलं. नेटवर्किंग साईट्स्‌, ब्लॉग्ज, व्हिडीओ चॅटिंग यासारख्या सुविधा असताना ई-मेल चा वापर केवळ आलेल्या ई-मेल फॉरवर्ड करण्यासाठीच होतो. या सगळ्या बदलाचे आपण साक्षीदार आहोत हे काय कमी आहे?

स्टीफन कोवेचे ९०-१० तत्त्व

स्टीफन कोवे , एक अमेरिकन विचारवंत.. 7 habits of highly effective people या आणि यासारख्या बर्‍याच पुस्तकांचे लेखक आहेत . अलिकडेच एका ई-मेलमधून स्टीफन कोवेचे हे तत्त्व वाचनात आलं. एक चांगला विचार माझ्या वाचकांपर्यंत पोचवण्यासाठी ही पोस्ट….

ज्या गोष्टीत आपण प्रतिक्रिया / प्रतिसाद देतो त्यामध्ये ९०-१० तत्त्वाचा अंगीकार केला तर आपलं आयुष्य बदलण्याची क्षमता या ९०-१० तत्त्वात आहे असा स्टीफन कोवेचा दावा आहे. काय आहे हे ९०-१० तत्त्व ?आपल्या बाबतीत जे काही घडतं आणि ज्यावर आपला ताबा नसतो अशा गोष्टी फक्त १० टक्के असतात. उदा. आपल्या कारचे ब्रेक फेल होणं, एखाद्या महत्वाच्या मिटींगला जात असताना बस / ट्रेन / फ्लाईट यासारख्या गोष्टी ठरलेल्या वेळेपेक्षा उशिरा येणं , एखाद्या पार्टीला जायचं ठरलेलं असताना जवळच्या व्यक्तीला दुखापत होणं वगैरे. तर अशा गोष्टी ज्या घडण्यापासून आपण थांबवू शकत नाही आणि त्या गोष्टींचा आपल्यावर होणारा परिणाम आपण टाळू शकत नाही , अशा गोष्टी फक्त १० टक्के असतात. मग राहिलेल्या ९० टक्के गोष्टी ? या तुम्ही ठरवत असता….. कशा ? तर त्या १० टक्क्यावर तुम्ही जी प्रतिक्रिया / प्रतिसाद देता त्यावर उरलेल्या ९० टक्के होत असतात…. पटतंय्‌? ठीक आहे , आपण यासाठी एक उदाहरण पाहू.

घरात सकाळची गडबड चालू आहे, तुम्हाला ऑफिसला जायचे आहे, मुलीची शाळेची तयारी चालू आहे, बायकोलाही स्वयंपाक, आवराआवर करून ऑफिसला जायचे आहे . सर्व काही आवरून , ऑफिसला जाण्यासाठी तयार होऊन तुम्ही नाष्टा करत आहात आणि मुलीच्या हाताचा धक्का चुकून चहाच्या कपाला लागतो आणि तो चहा तुमच्या शर्टवर, पॅंटवर सांडतो. ही १० टक्क्यांमधली गोष्ट झाली जी तुमच्या ताब्यात नाही पण यावर तुम्ही कसा प्रतिसाद देता यावर पुढच्या ९० टक्के गोष्टी होत असतात…. नाही पटत….? बघा हं

प्रतिसाद १ – तुमच्या शर्ट-पॅंट्वर चहा सांडल्यावर तुमची चिडचिड होते आणि तुम्ही मुलीवर रागावून ओरडता. आधीच बावरलेली तुमची मुलगी रडायला सुरवात करते. आता तुम्हाला तिची समजूत घालणं भाग आहे आणि बालस्वभावानुसार तुम्ही समजूत घालायला लागल्यावर मुलगी जास्त जोरात रडायला लागणार… 🙂 तिची शाळेची तयारी पूर्ण होईपर्यंत स्कूलबस निघून जाणार. तुम्हाला तिला शाळेत सोडून मग ऑफिसला जावं लागतं , नेहमीपेक्षा उशिरा ऑफिसला पोचल्याने तुमची चिडचिड अजून वाढणार, मग दिवस असाच वैतागात, इतरांवर रागावण्यात जाणार ….

म्हणजे बघा हं, जो दिवस नेहमीसारखाच चालू झाला होता, तो केवळ एका घटनेमुळं वैतागवाण्या दिवसात बदलणार… ती एक घटना कोणती? तुमच्या शर्ट्वर चहा सांडला ही ….? नाही…. तर त्या चहा सांडण्यावर तुम्ही जो प्रतिसाद दिला ती….. जर तुम्ही तुमचा प्रतिसाद बदलला असता तर?

प्रतिसाद २ – तुमच्या शर्ट-पॅंट्वर चहा सांडल्यावर तुमची चिडचिड होते , पण ती व्यक्त न करता तुम्ही मुलीला म्हणता की ” बेटा, माझे कपडे खराब झाले नां.. पुढच्या वेळी काळजी घे हं. ok, no problem ” आणि पटकन्‌ कपडे बदलायला तुम्ही जाता… मुलगी वेळेत आवरून स्कूलबसमधून शाळेत जाते ( कारण मधला रडण्याचा कार्यक्रम होणार नाही … 🙂 ), तुम्ही हसत तिला टाटा करता, आणि ऑफिसला जाता, नेहमीप्रमाणे वेळेत तुमची कामे चालू होतात आणि आनंदात दिवस संपतो….काय पटतंय्‌ कां….?

ज्या आपल्या आवाक्याबाहेरच्या असतात त्या तुम्ही टाळू , बदलू किंवा थांबवू शकत नाही अशा फक्त १० टक्के गोष्टी असतात आणि त्यावर तुम्ही जी प्रतिक्रिया , प्रतिसाद देता त्यावर पुढे होणार्‍या ९० टक्के गोष्टी अवलंबून असतात. हो नां? थोडक्यात कोणत्याही गोष्टीचं Happy Ending कसं करायचं हे आपल्याच हातात असतं…. 🙂

(मूळ इंग्लिशमध्ये असणारी ही इ-मेल मी मराठीत भाषांतरीत केली आहे.)

होतं असं कधी कधी….

 

असं कधी कधी होतं नां की एखादा दिवस हा खूप दगदगीचा, वैतागाचा जातो. माझा परवाचा शनिवार असाच होता. सकाळी चक्क सगळी कामं लवकर आवरून झाली. मग छान मूडमध्ये विचार आला की बरेच दिवसांपासून जी काही छोटी मोठी खरेदी करायची राहिली आहे, ती आज ऑफिसमधून लवकर निघून करून टाकू. हाच हाच तो क्षण ज्याने सुरवातीचा आनंदी मूड हा वैतागात बदलला ( आता असं वाटतंय्‌ तेव्हा मात्र वाटलं होतं की वा! काय मस्त प्लॅनिंग केलं आहे. ) झालं मग मेन रोडला जाऊन खरेदी करायची तर माझी स्कूटी घेऊन जाणं जरूरी होतं. आजकाल मी बसनंच ऑफिसला जाते, अगदीच काही कारण असेल तरच स्कूटी नेते. कारणइथे वाचा . त्यामुळे गाडीत पेट्रोल संपत आलंय्‌ हे लक्षात नव्हतं.

ठरवल्याप्रमाणे ऑफिसमधून लवकर बाहेर पडले, मेन रोडला गेले. आमच्या भागात ज्या झाडूची किंमत ७० रू. सांगितली होती, त्यापेक्षा जास्त चांगला झाडू ५० रू. ला मिळाला. लगेच स्वतःची पाठ थोपाटून घेतली. खरेदी करायचा उत्साह अजून वाढला. नवीन टेबलक्लॉथ घ्यायचाय्‌ असं बरेच दिवसांपासून घोकत होते. मेनरोडला सर्व प्रकारचे कव्हर्स मिळणारे एक नवीनच झालेले दुकान दिसले. मग माझा मोर्चा तिकडे वळवला…. वेगवेगळ्या प्रकारची कव्हर्स, टेबलक्लॉथ वगैरे पहात होते, तेवढ्यात काय झाले माहीत नाही पण डोळ्यांसमोर हळूहळू अंधारी यायला लागली, सगळं दुकान माझ्याभोवती गरगर फिरायला लागलं, मला चक्कर येतेय हे लक्षात आल्यावर मी तिथल्या सेल्समनला म्हंटलं, “भैया कुछ बैठने के लिए है क्या ? मुझे चक्कर आ रहा है”. आता नवल वाटतंय्‌ की मला हे म्हणायला कसं सुचलं? सिनेमात दाखवतात तसं मी धाडकन्‌ पडले कशी नाही? तसा मला चक्कर येण्याचा फार अनुभव नाही. आणि काल चक्कर यायला काही कारण पण नव्हतं. नाष्टा, जेवण सर्व वेळेवर करून मग मी बाहेर पडले होते. कदाचित उन्हामुळे असेल… असो. आत्ता जे इथे लिहलंय्‌ ते सगळे विचार मी थोडीशी सावरल्यावर मनात आले. थोडं पाणी पिल्यावर बरं वाटायला लागलं. मग तिथून टेबलक्लॉथ घेतला , अजून थोडी खरेदी केली आणि तिथून निघाले. त्या दुकानदाराने विचारले, ” आप ठीक तो है नां , इस्कूटी पे जाओगे कैसे?” श्रृती यायच्या आत मला घरी पोचायचं होतं त्यामुळे तशीच निघाले. तसा अजून १५ मि. अवकाश होता. तसं बरंच जड सामान , एका साईडला झाडू अशी माझी वरात निघाली स्कूटीवरून…

ओव्हरब्रिजवरून खाली उतरले आणि स्कूटी आचके द्यायला लागली. गाडी रिझर्व्हला आलीय वाटतं असा विचार करून गाडी साईडला घेतली आणि पेट्रोलकॉक पाहीला तर तो ऑलरेडी रिझर्व्ह वर होता. माझ्या गाडीतले पेट्रोल संपले होते. चक्कर आल्याने आधीच थोड्ं अस्वस्थ वाटत होतं त्यात गाडीतलं पेट्रोल संपलेलं, जवळपास पेट्रोलपंप नाही, घड्याळाचे काटे पुढे सरकायला लागलेले, श्रृती आता पाच मिनिटांत घरी येईल, काय करायचं. मग लगेच डिसिजन घेतला की गाडी इथेच लावून रिक्षाने घरी जायचे. त्यातल्यात्यात थोडं डोकं चालवून, जवळच असणार्‍या मोठं हॉस्पिटलच्या जवळ स्कूटी लावली. हातात झाडू, जड पिशव्या, मनात वैताग,चरफड आणि मी पहातेय्‌ रिक्षाची वाट… मेली एक रिक्षा रिकामी दिसेना आणि जवळच्या रिक्षास्टॉपवरच्या रिक्षावाले कमी अंतर आहे म्हणून घरापर्यंत यायला तयार नाहीत. टेंशन वाढत चालले होते. तेवढ्यात समोरून एक रिक्षा येताना दिसली. पण ती शेअर-रिक्षा होती, ती काही घरापर्यंत आली नसती, जवळच्या स्टॉपपासून मला घरी चालत जायला लागणार होतं पण अजून वाट पहाणं परवडणार नव्हतं. हातात झाडू, जड पिशव्या, मनात वैताग,चरफड, रणरणणारे ऊन ,जवळचे पाणीही संपलेलं, त्यात अजून वैताग की घरी जाण्यासाठी तीन मजले चढून जायचेय्‌ (आमच्या अपार्ट्मेंटला लिफ्ट नाहीय्‌) … चालत चालत चालत मी घरी पोचले, दुसर्‍या मजल्यापर्यंत पोचतेय्‌ तेवढ्यात श्रुतीचा आवाज ऐकू आला. हुश्श…. केलेली खरेदी बघायचाही उत्साह उरला नव्हता. अजून परत जाऊन स्कूटी घेऊन यायची होती. तासाभरात निघू असा विचार करून थोडी झोप काढली.

उठल्यावर बघते तर पावसाला सुरवात झाली होती…. अरे मगाशी थोड्यावेळापूर्वी ऊन मी म्हणत होतं आणि आत्ता मुसळधार पाऊस!!! श्या काय चाललंय्‌ हे ? जसजसा वेळ जाऊ लागला तसतसे मनात काहीबाही विचार येऊ लागले.मी हॉस्पिटलजवळ गाडी लावून आता चार-पाच तास होऊन गेलेत…. सध्याचे दिवस किती वाईट आहेत…. कुणी गाडीला काही केलं तर? बेवारस गाडीतच बॉम्ब वगैरे असतात नां ! ती माझी गाडी आहे हे मला माहीत आहे पण त्या एरियाला ती गाडी अनोळखी आहे, बराच वेळापासून ती गाडी तिथेच आहे, बेवारस गाडी म्हणून कुणा तत्पर नागरिकाने पोलिंसांना कळवले तर? मनात शंकाकुशंकांनी थैमान घातले. मी चक्क टी व्ही लावून लोकल न्यूज चॅनलवर पाहिले अशी काही बातमी दिसतेय्‌ कां ते!!! पावसाचा जोर जरासा कमी होताच रिकामी बाटली घेऊन श्रृती आणि मी पहिल्यांदा पेट्रोलपंपापर्यंत गेलो, पेट्रोल घेतले, मग उलट दिशेने जाणारी रिक्षा शोधायला लागले. नशिबाने रिक्षा लवकर मिळाली. परत त्या हॉस्पिटलजवळ पोचेपर्यंत धीर निघत नव्हता…. गाडी मी जशी लावली होती, तशीच ती आहे हे बघून जिवात जीव आला. पेट्रोल टाकून गाडी चालू झाल्यावर एक सुटकेचा निश्वास सोडला…. आता घरी जाऊन संध्याकाळचा स्वयंपाक वगैरे करणे शक्यच नव्हते. नवर्‍याला फोन करून एका नेहमीच्या ठिकाणी यायला सांगितले. नवर्‍याला भेटल्यावर सकाळपासून काय काय झालं ते बोलून टाकलं…. खरंतर चक्कर आलीय हे सांगायला नको होतं कारण तो उगाच काळजी करत बसतो. आता डॉक्टरकडे जाऊन सगळं चेकअप करू म्हणून मागे लागलाय्‌. असो. सगळं ऎकून झाल्यावर तो म्हणाला “मग कुठे जाऊया जेवायला?” बस्स !! आवडत्या हॉटेलात मनासारखं जेवण झाल्यावर (मनासारखी खरेदी झाली होतीच ती आत्ता जाणवली) दिवसभराचा वैताग , शीण , मानसिक / शारिरिक थकवा कुठल्या कुठे पळून गेला…..

 

हजारो धन्यवाद

 

माझा ब्लॉग सुरू करून सव्वा वर्ष झालं…. वेळेअभावी ( उर्फ प्रतिभेअभावी )फार काही लेख लिहून झाले नाहीयेतआज मी माझा ब्लॉग पाहिला आणि लक्षात आलं की अरे, आपल्या ब्लॉगला दहा हजाराहून जास्त लोकांनी भेट दिली आहे. तर माझ्या सर्व वाचकांना धन्यवाद देण्यासाठी ही आजची पोस्ट ….तन्वी, महेंद्रकाका, देवेन, सौरभ, हेरंब, हेमंत, सुहास अशा ब्लॉगर्सनी सातत्याने कौतुकाची शाबासकी दिली. याशिवाय कितीतरी अनोळखी वाचकांनी पोस्ट आवडल्याचे आवर्जून सांगितले आणि प्रतिकिया देऊन, पोस्टला सबस्क्रिप्शन देऊन माझा लिहण्याचा उत्साह वाढवला.. 🙂 🙂

सर्वात महत्वाचे आभार  मराठी ब्लॉग विश्वचे ज्यांनी माझ्यापर्य़ंत १६५९ वाचक (आतापर्यंत) पोचवले आहेत 🙂 आणि अर्थात गुगलदादाचे 🙂 ज्याचा वापर करून वेगवेगळ्या शब्दांनी शोध घेत वाचक जीवनतरंगवर आले. कोणकोणत्या शब्दांनी शोध घेत लोकं या साईटवर पोचले हे पाहिलं तर आश्चर्य वाटतं. कॉम्प्युटर, व्यसन, रंगकाम, सासू, प्रोत्साहन, अल्बम,नेटवर्किंग, हलवा, लग्न विश्वास, मोटीव्हेशन यासारखे शोध घेत येणार्‍यांना त्यांच्या शोधपूर्तीचे समाधान मिळाले असेल. मात्र ताईला शू आलीया व अशासारख्या शब्दांची लिंक या साईट्पर्यंत कशी काय पोचते हे मलाच शोधावे लागेल. ( आणि हे वाक्य कशाला कोण सर्च करेल?)असो. तर जीवनतरंगला भेट देणार्‍या, प्रतिक्रिया देणार्‍या सर्वांचे मनापासून आभारअसाच लोभ ठेवून माझा लिहण्याचा उत्साह वाढ्वाल अशी विनंतीवजा अपेक्षा….. 🙂

तशी मी फार बडबडी नाहीय्‌ आणि बोलून मोकळं होणं हे मला फार जमत नाही. मला असं वाटतं की माझे हे गुण (/अवगुण) माझ्या लिखाणातही येतात. त्यामुळे माझ्या सुरवातीच्या काही पोस्ट वाचताना मला असं वाटलं की विषय चांगला आहे पण मी जे काही लिहलंय्‌ ते अजून फुलवता, खुलवता आलं असतंब्लॉग लिहण्याचा माझा व्यक्तीगत फायदा असा झाला की विचारात आणि पर्यायाने लिहण्यात अधिक सुसुत्रता येत गेली. आपण जसा विचार करतो तसं आपण लिहतो असं मला वाटतं. माझ्या लिहण्यातून मला समोरच्या व्यक्तीपर्यंत काही मत, विचार, अनुभव, वास्तव, निरीक्षणें पोचवायची असतील तर ते लिखाण समजायला सोपे हवे आणि ते सोपे करण्यासाठी जास्त सलग, सुसुत्र आणि स्पष्ट हवे. म्हणजेच माझे विचार सलग, सुसुत्र आणि स्पष्ट हवेत. आणि जसंजसं जास्त लिहू तसतसं विचार करण्याची पद्धतही परिपक्व होत जाते असं माझ्या लक्षात आलंय्‌. अर्थात विचार करण्याची योग्य पद्धत आणि योग्य विचार यांत बरेच अंतर आहे. मात्र योग्य विचारांपर्यंत पोचण्याची ही पहिली पायरी आहे असे म्हणता येईल. लिहण्यातला आनंद घ्यायला मी शिकतेय्‌. So Happy Writing to myself…

  

बस (च)…..

“अगं हे काय प्रज्ञा, आज चालत? गाडी (पक्षी : स्कूटी) सर्व्हींसिंगला दिलीय कां?” किमान १५ जणांनी तरी हा प्रश्न गेल्या महिन्याभरात मला विचारला असेल…

त्याचं काय झालं की मागच्या महिन्यापासून ऑफिसला जाताना मी स्कूटी न नेता बसने जायला लागले. जेव्हा सुरवात केली तेव्हा सकाळी सकाळी माझ्या स्कूटीचे मागचे चाक पंक्चर झाले होते. ऑफिसला उशिर होत होता म्हणून मी मेनरोडपासून शेअर-रिक्षा पकडू असे ठरवले. आणि चक्क मेनरोडला पोचल्यापोचल्या २ मिनिटात सिटी बस आली…. अजून एक सांगायचे म्हणजे नाशिकला साधारण वर्षभरापूर्वी नविन सिटी बस आणल्यात. छान चकाचक, उभे राहण्यासाठी किंवा बसण्यासाठी ऎसपैस जागा आणि महत्वाचे म्हणजे बसमध्ये संयत आवाजात वाजणारा FM रेडीओ….अशा छान छान बस काही ठराविक रूटवर चालू केल्या आहेत…ऑफिसमधल्या बहुतेकजणींनी अशा बसने प्रवास करून काय मस्त बस आहे, बसमध्ये किती छान वाटतं, मस्त गाणी ऎकत आपला स्टॉप कधी येतो ते कळतच नाही… असं सांगून सांगून मला जळवलं होतं… आणि तशातलीच एक छान बस माझ्यासमोर आल्यावर मी संधी दवडली नाही आणि बसने ऑफिसला जायचे ठरवले…मग तिकिट काढताना कळले की बसचा प्रवास किती economical आहे ते…..उतरताना कळाले की अरे, आपल्या ऑफिसच्या दारात तर बसचा स्टॉप आहे … त्यादिवसापासून ठरवूनच टाकले की आता रोज बसनेच ऑफिसला जायचे….

इतकी वर्षे बाहेर कुठेही जायचं असलं तरी स्कूटीशिवाय माझं प्रस्थान व्हायचं नाही… साधं कोपर्‍यापर्यंत जायचं असलं तरी स्कूटी… ही सवय मला मोडायचीच होती. मग मी घेतलेला, किमान ऑफिसला तरी बसनं जायचं हा निर्णय योग्य कसा आहे ते मलाच पटवणारी काही कारणं मी शोधलीयत्….

१. पेट्रोलचे भाव किती वाढलेत… आता एकट्याला जाण्यासाठी स्कूटी परवडत नाही.

२. बसचा स्टॉप ऑफिसच्या अगदी दारातच आहे.

३. घरून जाताना बसच्या स्टॉपपर्यंत जरी चालावे लागले तरी फक्त ५ ते ७ मिनिटेच चालावे लागते. चालणं आरोग्यासाठी, फिटनेससाठी चांगलंच…

४. ‘परिघ’ हळूहळू आकुंचन पावतोय हे लक्षात येतंय्…. ५ ते ७ मिनिटे चालल्यावर एवढा परिणाम मग ऑफिसला चालतच जाऊ कां?

५. स्कूटीने जायला १० मिनिटे लागतात तर बसने १५ …. ठीक आहे … फार काही फरक नाही…. इतर मोठ्या शहरातल्या लोकांना तर ३० ते ४५ मिनिटांचा ट्रॅव्हल करून ऑफिसला जावे लागते… त्यामानाने मी किती सुखी आहे…

६. परत येताना बहुतेकदा बस उशिरा येते. पण स्टॉपवर नुसतं थांबलं तरी इतरांच्या गप्पा ऎकण्यात छान वेळ जातो… आणि माझ्या ऑफिसच्या जवळच्या स्टॉपवर खूप कॉलेजचे , शाळेचे विद्यार्थी असतात, त्यांच्या गप्पा ऎकणं हा मस्त टाईमपास आहे.

७. जरी कुणाच्या गप्पा नाही ऎकू  आल्या तरी येणार्‍याजाणार्‍यांचं निरिक्षण करण्यात , त्यावरून काही तर्क बांधण्यात छान वेळ जातो… (सध्या मी ‘संपूर्ण शेरलॉक होम्स’ वाचतेय्… त्यामुळे असं निरिक्षण करण्याची , त्यावरून तर्क करण्याची खोड लागलीय…)

८. येताजाताना वाटेतली काही कामं करायची असतील तर स्कूटी बरी पडते. असा विचार मनात आल्याक्षणीच कायकाय कामं करायची असतात याची लिस्टच काढली. पेट्रोल भरणे, भाजी / फळं / वाणसामान आणणे, श्रृतीच्या शाळेत टीचरला भेटायला जाणे, वगैरे…नंतर लक्षात आलं की यातली बरीचशी कामं ऑकेजनली करावी लागतात…काही कामं घरी येऊन नंतर केली तरी चालतात. त्यामुळे या कारणासाठी बसने जाणं रद्द करायची गरज नाही. फारतर अशा एखाद्या वेळेस स्कूटीनं जाऊ…

९. आता पावसाळ्यात तर स्कूटीपेक्षा बसने जाणं केव्हाही चांगलं…. एकतर नव्या बसेस गळक्या नाहीयेत्‌… स्कूटीवरून पावसात जायचं म्हणजे गाडी स्लो चालवावी लागते नाहीतर गाडी स्लीप होण्याचे चान्सेस जास्त… तो रेनकोट घाला , काढा हा वैताग …घरून निघताना पाऊस नाही म्हणून रेनकोट घातला नाही आणि थोड्ं पुढे गेल्यावर पाऊस लागला तर वाटेत कुठेतरी गाडी थांबवून रेनकोट घालावाच लागतो…हा प्रकार मलातरी वैतागवाणा वाटतो… (आता जरा जास्तच असं वाटू लागलंय्…)

१०. जरा चार लोकांमध्ये मिसळता येतं.. बसमधून ये-जा करताना तर काही काही नमुने भेटतात… मग परत माझ्यातला शेरलॉक होम्स जागा होतो….

११. बसची वाट पहाण्यामुळे पेशन्स वाढतो… पेशन्स इज अ ग्रॆट स्ट्रेंग्थ यु नो… माझी चिडचिड हल्ली कमी झालीय् वाटतं….  

१२. आणि सर्वात महत्वाचे कारण – होता होईल तितका पर्यावरण रक्षणाला हातभार लावता येतो. माझ्या स्कूटीचं PUC आहे हो!! पण स्कूटी न नेता बसने गेले तर तेवढीच पेट्रोल बचत पर्यायाने उर्जा बचत आणि ०.००००००१% ने का असेना , प्रदुषण कमी….आणि तेवढाच पर्यावरण रक्षणाला हातभार…. आपण काही ‘Go Green’, ‘Green India’ , ‘Save Trees’ असा जागतिक संदेश देणारे टि-शर्टस्‌ घालून पर्यावरणाचे रक्षण करा असे सांगायला डोल्लेशोल्ले असणार्‍या अभिनेत्यासोबत रॅम्पवर नाही चालणारोत… तेव्हा कृतीतून पर्यावरणचे रक्षण केलेले चांगलें … कसें? (पुणेरी स्टाईलमध्ये अनिनासिक स्वरात ‘कसें’ हा शब्द वाचला तर या मुद्याचे महत्त्व जास्त कळेल…)

 बघा एवढे सारे फायदे मला जाणवले… ते ही एका महिन्यांत…. मग योग्यच आहे बसनं जाणं येणं…

चला बाय् बाय्… बसची वेळ झालीय्…